2.1 Antiseiclonau (gwasgedd uchel)

Tiwtorial antiseiclonau

Mae ardaloedd o aer sy’n gostwng ac sy’n arwain at wasgedd uchel yn cael eu galw’n antiseiclonau (yr hyn sy’n groes i’r antiseiclon yw’r seiclon neu’r diwasgedd a byddwn yn edrych ar hynny nesaf).

Mae gan systemau gwasgedd uchel raddiant gwasgedd bach (hynny yw, fydd gwasgedd yr aer ddim yn newid yn gyflym).  Mae hynny’n golygu bod y gwyntoedd yn ysgafn. Wrth i’r aer ostwng, mae’n cynhesu, gan arwain at dywydd cynnes a sych.

Mae antiseiclonau’n llawer mwy na diwasgeddau ac yn creu cyfnodau o dywydd sefydlog a thawel sy’n para am ddyddiau lawer neu wythnosau. Bydd antiseiclonau yn aml yn atal llwybr diwasgeddau, a naill ai yn arafu’r tywydd gwael, neu’n gorfodi’r tywydd gwael i fynd y tu allan i’r system gwasgedd uchel. Wedyn maen nhw’n cael eu galw’n ‘Wasgedd Uchel Rhwystrol‘.

Wrth i aer ddisgyn, mae gwasgedd aer yn cynyddu. Pan fydd aer yn taro’r ddaear, mae’n rhaid iddo fynd i rywle. Mae cylchdro’r ddaear yn gwneud i’r aer newid cyfeiriad. Yn Hemisffer y Gogledd, mae’r aer yn cael ei wthio’n glocwedd. Yn Hemisffer y De mae’r aer yn cael ei wthio’n wrthglocwedd. Gallwch weld hyn yn y diagram isod (sy’n dangos antiseiclon yn hemisffer y Gogledd).

Anticyclone rotation diagram - CY

 

Gall amodau’r tywydd yn y Deyrnas Unedig amrywio rhwng antiseiclonau’r haf ac antiseiclonau’r gaeaf, yn unol â’r disgrifiad isod.

Nodweddion antiseiclonau’r hafNodweddion antiseiclonau’r gaeaf
Fawr ddim cymylau. Bydd heulwen gref yn ei gwneud yn boeth Awyr ddigwmwl
Gwyntoedd ysgafn Tymheredd yn gostwng, gan droi’r dydd yn oer a’r nos yn oerach byth oherwydd y diffyg cymylau
Y ddaear yn oeri gan greu tarth yn y bore Niwl a llwydrew yn ffurfio yn ystod y nos
Aer llaith a chynnes yn codi o’r ddaear yn ffurfio stormydd taranau Aer oer o Asia yn dod ag eira i ddwyrain y Deyrnas Unedig
Cymylau dros ddwyrain Lloegr yn cael eu hachosi gan wyntoedd ysgafn sy’n chwythu dros Fôr y Gogledd sy’n oerach

 

Ymarfer

Moor House, fine weather

O gofio’r nodweddion hyn, gallech edrych drwy archif ffotograffau ECN, sydd wedi’u tynnu ar ein safleoedd ni, i weld a allwch chi ddod o hyd i luniau sy’n edrych fel petaen nhw wedi’u tynnu yn ystod cyfnodau o wasgedd uchel.