You are here: Home / What we do / Education & outreach / Dysgu am y tywydd a newid yn yr hinsawdd / 3. Hinsawdd / 3.5 Newid hinsawdd yn y Deyrnas Unedig

3.5 Newid hinsawdd yn y Deyrnas Unedig

Tiwtorial newid hinsawdd yn y Deyrnas Unedig

Scoat Tarn. Image © Ewan Shilland

Yn y Deyrnas Unedig, mae’r tymheredd wedi codi tua 0.7°C ers 1659 (Ffynhonnell: Gwefan UKCIP).

Mae gan wefan Rhaglen Effeithiau Hinsawdd y Deyrnas Unedig ragor o wybodaeth am newid yn yr hinsawdd a thueddiadau’r hinsawdd yn y Deyrnas Unedig.

Darogan hinsawdd y Deyrnas Unedig yn y dyfodol

Y darogan mwyaf diweddar ynglŷn â hinsawdd y Deyrnas Unedig yn y dyfodol yw Amcanestyniadau Hinsawdd y Deyrnas Unedig (UKCP09). Mae’r rhain wedi’u datblygu drwy ddefnyddio’r allbwn o fodel hinsawdd y Swyddfa Dywydd yng Nghanolfan Hadley HadCM3. Mae’r amcanestyniadau wedi’u seilio ar dri ‘senario’ ynglŷn ag allyriadau: uchel, canolig ac isel. Mae yna amcanestyniadau ar gyfer y 2020au, y 2050au a’r 2080au.

Yma gallwch weld set gyflawn canfyddiadau allweddol UKCP09. Isod rydyn ni wedi dangos detholiad yn unig. Amcanestyniadau hyd at y 2080au yw’r rhain.

 

NewidynAmcanestyniad (hyd at y 2080au)
Newid yn y tymheredd aer cymedrig

Yn y gaeaf,  mae yna amcangyfrif y bydd y newid rywle rhwng 2 a 3ºC ar draws y rhan fwyaf o’r wlad, gydag ychydig yn fwy o newid yn ne-ddwyrain Prydain ac ychydig yn llai yng ngogledd-orllewin Prydain.

Yn yr haf mae’r newid yn fwy amlwg, sef ychydig yn fwy na 4ºC mewn rhannau o dde Lloegr a rhyw 2.5ºC mewn rhannau o ogledd yr Alban.
Newidiadau yn y tymheredd aer dros ardaloedd morol

Mae UKCP09 yn rhoi amcanestyniadau o newid yn y tymheredd aer cymedrig tymhorol dros y naw ardal forol o amgylch y Deyrnas Unedig.

Mae newidiadau’r model yn y tymheredd ym mhob achos yn fwy yn y de ac yn llai yn y gogledd, gan adlewyrchu i ba raddau y mae eu hagosrwydd at gyfandir neu gefnfor agored wedi effeithio ar yr ardaloedd.

Hyd yn oed erbyn y 2080au o dan y senario allyriadau uchel, mae’r modelau’n dangos amcanestyniad o ostyngiad yn y tymheredd aer cymedrig yn Nynesfeydd Gogledd-orllewinol Môr Iwerydd a hynny yn yr haf a’r gaeaf; yn yr haf mae’r oeri hefyd yn cyrraedd ardal ysgafell gyfandirol yr Alban. Y rheswm am hyn yw’r amrywioldeb naturiol mawr yn yr hinsawdd.
Newid mewn dyodiad (glaw ac eira)

Yn y gaeaf, disgwylir iddi fod yn fwy gwlyb. Mae’r dyodiad a ragwelir yn amrywio rhwng +10 i +30% dros y rhan fwyaf o’r wlad. Mae’r cynnydd yn llai na hyn mewn rhai rhannau o’r wlad, ar dir uwch ar y cyfan.

Ar y  llaw arall, mae’r haf yn debyg o fod yn fwy sych. Mae yna raddiant yn gyffredinol o’r de i’r gogledd, o ostyngiad o bron 40% yn ne-orllewin Lloegr i ddim newid o gwbl bron yn Shetland.

O ystyried y flwyddyn yn ei chrynswth, does dim rhagolwg bod y dyodiad cymedrig blynyddol am newid rhyw lawer.

 

Dangosyddion newid hinsawdd

Yn 2003 cyhoeddodd grŵp o wyddonwyr gyfres o ddangosyddion newid hinsawdd. Cafodd y dangosyddion hyn eu datblygu ar gais Llywodraeth y Deyrnas Unedig, a oedd yn dymuno cael set o ddangosyddion hawdd eu deall o sut roedd hinsawdd y Deyrnas Unedig yn newid, cyflymder y newid ac effeithiau’r newid. Roedd y dangosyddion yn cynnwys pethau fel tymheredd yr aer yng nghanol Lloegr, codiad yn lefel y môr, faint o nwy sy’n cael ei gyflenwi i gartrefi’r Deyrnas Unedig a nifer y tocynnau ar gyfer y lifftiau sgïo a oedd yn cael eu gwerthu yn y pum prif ganolfan sgïo yn yr Alban.

Y gobaith oedd y byddai defnyddio’r dangosyddion hyn yn golygu ei bod yn bosibl dweud yn fwy pendant a oedd yr hinsawdd yn newid a sut.

Mae’r Rhwydwaith Newid Hinsawdd yn casglu data sy’n berthnasol i rai o’r dangosyddion. Yn yr ymarfer nesaf, byddwch yn edrych ar y rhain.

 

Ymarfer

  • Gallwch edrych ar ddata ECN am ddangosyddion newid hinsawdd ar-lein. Dyma beth i’w wneud:
    • Agor ein tudalen Dangosyddion Amgylcheddol mewn ffenestr neu dab newydd
    • Dewis dangosydd a chlicio ar y botwm i weld y data
    • Gallwch naill ai dewis safle ar y map a gweld data’r safle hwnnw yn unig, neu glicio er mwyn gweld graffiau ar gyfer pob safle ochr-yn-ochr (sy’n well os ydych chi’n dymuno cymharu’r safleoedd gwahanol)
    • Edrychwch ar y cwestiynau isod.

Cwestiynau

  • Oes unrhyw ddangosyddion yn ymddangos fel petaen nhw’n dangos arwydd clir o newid hinsawdd ar unrhyw safleoedd?
  • Ydych chi’n credu bod rhai dangosyddion yn fwy defnyddiol na’i gilydd (edrychwch ar yr adroddiad gwreiddiol am y dangosyddion newid hinsawdd i weld yr holl ddangosyddion a gafodd eu datblygu)?
  • Cafodd y dangosyddion hyn eu datblygu yn 2003. Allwch chi feddwl am ddangosydd newydd o newid yn hinsawdd y Deyrnas Unedig?