You are here: Home / What we do / Education & outreach / Dysgu am y tywydd a newid yn yr hinsawdd / 3. Hinsawdd / 3.7 Ymateb i newid yn yr hinsawdd

3.7 Ymateb i newid yn yr hinsawdd

Tiwtorial ar ymateb i newid yn yr hinsawdd

Gallwn ystyried dwy brif ffordd y bydd pobl yn ymateb i newid yn yr hinsawdd: lliniaru ac addasu. Beth yw’r gwahaniaeth?

Mae lliniaru newid yn yr hinsawdd yn golygu delio â’r achosion er mwyn inni gyfyngu ar hyd a lled y newid. Un enghraifft yw gostwng allyriadau nwyon tŷ gwydr.

Mae addasu at newid yn yr hinsawdd yn golygu delio â’r canlyniadau i’w gwneud yn haws inni fyw â’r effeithiau. Un enghraifft yw codi gwell amddiffynfeydd rhag llifogydd.

Mae rhywfaint o newid yn yr hinsawdd yn anochel. Hyd yn oed pe baen ni’n stopio’r holl nwyon tŷ gwydr sy’n cael eu hallyrru yfory, byddai crynodiad y nwyon hynny yn yr atmosffer yn dal i achosi cynhesu byd-eang am beth amser (a hynny am fod bywyd rhai nwyon tŷ gwydr yn yr atmosffer yn hir. Os hoffech wybod mwy, gweler y tabl yma o oesoedd nwyon tŷ gwydr [Ffynhonnell: IPCC]).

Mae lliniaru ac addasu yn bwysig fel ei gilydd. Mae angen lliniaru os ydyn ni am wneud y broblem yn llai gwaith, ac mae angen addasu er mwyn ein helpu i ymdopi’n well.

Mae gwaith lliniaru a gwaith addasu ill dau yn golygu bod angen rhai neu’r cyfan o’r canlynol:

  • Arian (gall gostio llawer)
  • Ewyllys gwleidyddol (fe allai olygu bod plaid wleidyddol yn amhoblogaidd ymysg y pleidleiswyr)
  • Ewyllys y gymdeithas (nid yw pobl bob amser yn hoffi newid neu ymdopi â sefyllfaoedd newydd)
  • Technolegau newydd, a allai gymryd amser i ddatblygu
  • Gwneud dewisiadau anodd (gall rhai o’r camau angenrheidiol greu effeithiau annymunol).

 

Rhagor o wybodaeth ...