You are here: Home / What we do / Education & outreach / Dysgu am y tywydd a newid yn yr hinsawdd / 1. Tywydd: masau aer a ffryntiau

1. Tywydd: masau aer a ffryntiau

Tiwtorial masau aer a ffryntiau: Cyflwyniad

Stormy sky, Scotland

Mae’r tywydd rydyn ni’n ei brofi ar wyneb y Ddaear yn deillio o batrymau yn symudiadau’r aer yn atmosffer y Ddaear.

Nid peth statig yw’r atmosffer; yn hytrach, mae aer yn symud drwy’r amser. Mae’n cael ei symud, er enghraifft, pan fydd ynni’r haul yn cynhesu masau tir.

Mae aer cynnes yn codi, ac aer oer yn gostwng. Mae hynny’n golygu bod aer yn gallu llifo yn fertigol. Mewn gwahanol fannau ledled y Ddaear, bydd tymheredd a dwysedd yr aer yn wahanol, ac mae’r ‘masau aer’ yma yn ymddwyn yn wahanol. Ar y ffin rhwng masau aer, gall ffryntiau tywydd gael eu ffurfio.

Masau aer a ffryntiau tywydd yw pwnc yr adran yma.

 

Ymarfer

Cyn mynd ymhellach, dechreuwn drwy edrych ar dywydd heddiw.

Y tywydd yn eich ardal chi

Yn gyntaf, sylwch ar y tywydd yn eich ardal chi. Ewch allan, neu agorwch y ffenestr. Beth yw’r tywydd? Ystyriwch y canlynol:

  • Ydy hi’n heulog ynteu’n gymylog?
  • Ydy hi’n bwrw glaw neu eira, neu ydy hi’n sych?
  • Ydy hi’n llonydd ynteu’n wyntog?
  • Ydy hi’n boeth ynteu’n oer?

 

Dyma rai agweddau ar y tywydd i feddwl amdanyn nhw ymhellach:

  • Cymylau. Allwch chi weithio allan faint yn fras o gymylau sydd yn yr awyr?
  • Glaw/eira: pa dermau allwch chi eu defnyddio i ddisgrifio faint o law neu eira sydd?
  • Tymheredd: ydy gwres neu oerni eich croen yn ffordd dda i bennu tymheredd yr aer? Os nad yw, pam?
  • Gwynt: pa dermau sydd gennyn ni i ddisgrifio cryfder y gwynt?

 

Automatic Weather StationY tywydd ar un o safleoedd ECN

Gadewch inni edrych nawr ar ddata am y tywydd mewn amser real, sydd wedi’i gasglu yn ECN Rothamsted yn Hertfordshire yn Lloegr.

Mae’r data yma’n cael ei fesur drwy ddefnyddio synwyryddion manwl-gywir ar Orsaf Dywydd Awtomatig fel yr un yn y llun (yn y cefndir, gallwch weld blwch gwyn hefyd – sgrin Stevenson – sy’n cynnwys offer mesur tywydd sy’n gorfod cael eu darllen gan bobl).

  • Disgrifiwch y tywydd yn Rothamsted mewn geiriau.

 

Rhagor am y tywydd ar safleoedd ECN

Efallai y bydd yr eitemau newyddion hyn ar ein gwefan o ddiddordeb ichi:

 

*Ffynhonnell: Rothamsted Research Ltd

 

PreviousNext