You are here: Home / What we do / Education & outreach / Dysgu am y tywydd a newid yn yr hinsawdd / 1. Tywydd: masau aer a ffryntiau / Y Gwanwyn sych: persbectif ECN y Deyrnas Unedig

Y Gwanwyn sych: persbectif ECN y Deyrnas Unedig

Dadansoddiad cychwynnol o dywydd sych Gwanwyn 2011 ar safleoedd ECN ar y tir

Sourhope, Scottish Borders

Yr wythnos diwethaf cyhoeddodd Defra ac Asiantaeth yr Amgylchedd fod yna sychdwr mewn rhannau o ranbarth Anglian, a bod yr amgylchiadau mewn rhannau o Dde-ddwyrain Lloegr, De-orllewin Lloegr, Canolbarth Lloegr a Chymru bron â bod yn sychdwr. Gwanwyn 2011 yw’r un sychaf sydd wedi’i gofnodi yn Ne-ddwyrain a De Canolbarth Lloegr, a’r sychaf ledled Cymru a Lloegr ers 1990.

Mae newidynnau meteorolegol (tywydd) yn cael eu casglu ar 12 o safleoedd ECN yn y Deyrnas Unedig. Mae dadansoddiad cychwynnol o’r data sydd ar gael o’r safleoedd hyn ar gyfer Ionawr i Fai eleni yn dangos yn glir cyn lleied o law a gafwyd yn ystod Mawrth ac Ebrill.

Sourhope, Gororau’r Alban
(Y llun drwy garedigrwydd Sefydliad James Hutton)

Mean rainfall totals at ECN sites, Jan - May 2011

Ffigur 1: Cyfanswm cymedrig y dyodiad misol (glawiad ac eira, mewn mm) ar gyfer safleoedd ECN ar y tir yn y Deyrnas Unedig ar gyfer Ionawr i Fai 2011 [Rainfall (mm) - Glawiad (mm)]

 

Gwelir data’r safleoedd unigol yn y ffigur a ganlyn. Mae hwn yn dangos amrywiadau mawr yng nghyfansymiau’r glawiad o le i le, ac mae hefyd yn dangos sut mae cyfansymiau glawiad misol sawl un o safleoedd ECN yn cymharu â gwerthoedd cyfartalog y tymor hirach. Mae’r diffyg glaw sylweddol ar y rhan fwyaf o’r safleoedd yn ystod y Gwanwyn hwn yn eglur iawn.

[January - Ionawr; February - Chwefror; March - Mawrth; April - Ebrill; May - Mai; Snowdon - Yr Wyddfa]

 

Ffigur 2: Cyfanswm cymedrig y dyodiad misol (mm) ar bob un o safleoedd ECN ar y tir yn y Deyrnas Unedig ar gyfer Ionawr i Fai. Lle mae digon o ddata yn y cyfnod amser hirach 1995-2010 ar gael, dangosir y cymedrau hyn hefyd. Blue square - for rainfall graph legend 2011   Red square - for rainfall graph legend 1995-2010 [January - Ionawr; February - Chwefror; March - Mawrth; April - Ebrill; May - Mai; Snowdon - Yr Wyddfa]

 

Gwelodd bron y cyfan o’r safleoedd y mae modd gwneud cymhariaeth ar eu cyfer dywydd sychach nag arfer yn ystod Ebrill a, heblaw Glensaugh (yr Alban) a Hillsborough (Gogledd Iwerddon), yn ystod Mawrth hefyd.  Yn Rothamsted yn Hertfordshire, glawiad Mawrth i Fai 2011 oedd yr isaf (y sychaf) ers i’r cofnodion ddechrau yn Rothamsted ym 1870, sef 25% yn unig o gyfartaledd 1995-2010. Ar y llaw arall, cafwyd tywydd gwlypach ym Mai, er bod North Wyke (Dyfnaint), Alice Holt (Surrey) a Rothamsted eto wedi gweld cryn dipyn yn llai o law ym Mai na’r cyfartaledd hirdymor.

Yn ôl Swyddfa Dywydd y Deyrnas Unedig, ar gyfer Cymru a Lloegr, 2011 oedd yr ail Wanwyn sychaf (sef Mawrth-Mai) ers 1910 a’r sychaf ers 1990. Yn fwy na hynny, roedd tymheredd cymedrig y Deyrnas Unedig yn 9.1°C, yn gyfartal â Gwanwyn 2007, y cynhesaf sydd wedi’i gofnodi.

Mae rheolwyr safleoedd ECN wedi sôn am amryw o effeithiau sydd i bob golwg wedi cael eu creu gan y tywydd sych a chynnes. Yn Rothamsted a Wytham Wood (Swydd Rhydychen), mae’n ymddangos bod clychau’r gog wedi blodeuo am gyfnod byrrach nag arfer, cafodd twf y glaswellt yn Glensaugh ei arafu, ac yn Porton, mae’n ymddangos bod y cnydau amaethyddol yn ‘fwy tenau’ nag arfer. Mae rheolwyr rhai o’r safleoedd wedi sylwi hefyd fod rhai planhigion a rhai mathau o laswellt wedi blodeuo’n gynharach.

 

Bluebells in Knottwood near Rothamsted, 2011

Clychau’r gog yn Rothamsted, mewn lluniau dros gyfnod o dair wythnos sy’n eu dangos tua diwedd y cyfnod blodeuo. Chwith: 27 Ebrill 2011; Canol: 4 Mai; Dde: 11 Mai
(y llun drwy garedigrwydd Rothamsted Research)

 

Yr Haf yma byddwn yn cynnal arolwg o’r llystyfiant ar ein safleoedd ar y tir. Yn sgil ein gwaith monitro rheolaidd ar ystod o grwpiau biolegol ac yn sgil cofnodi’r llystyfiant bob tair blynedd ar y rhan fwyaf o’r safleoedd ers canol y 1990au, fe ddylen ni fod mewn sefyllfa dda i asesu’r effaith a gafodd y Gwanwyn eithriadol o sych ar amryw o gynefinoedd pwysig. Bydd hynny’n ein galluogi i ddatblygu gwaith a gafodd ei gyhoeddi o’r blaen ar sychdwr 1995 (gweler isod).

 

Rhagor o wybodaeth

 

Sylwch: Dadansoddiad cychwynnol yw hwn o ddata metereolegol ECN yn y Deyrnas Unedig ar gyfer 2011 ac nid yw’r data wedi bod drwy ein gweithdrefnau rheoli ansawdd safonol hyd yn hyn.